Nieuws

2014

Warmste jaar voor Europa in ruim 500 jaar (bron: KNMI)

EuropeanAverage_annual_2014_GJdata_withlogo

Gebaseerd op waarnemingen en verwachtingen lijkt de jaargemiddelde Europese temperatuur uit te komen op 10.5 graden; dat is 0.3 graden hoger dan het vorige record uit 2007. In de top tien van warmste jaren in Europa zijn er nu negen van het jaar 2000 of recenter, met 1989 als enige uitzondering die op de zesde plaats staat.

Volgens onafhankelijke berekeningen van het KNMI, de universiteit van Oxford, de universiteit van Melbourne en de Australian National University is de kans op een gemiddelde jaartemperatuur voor Europa zoals in 2014 met tenminste een factor 35 toegenomen. De kans hierop was aan het begin van de 20e eeuw heel klein, minder dan 1 op 10.000.

De onderzoekers stellen ook dat de hoge Europese gemiddelde temperatuur van 2014 veel waarschijnlijker is geworden door de wereldwijde opwarming. Deze wordt hoogstwaarschijnlijk grotendeels veroorzaakt door de toegenomen concentraties broeikasgassen in de atmosfeer, voornamelijk CO2.


2014: warmste jaar in drie eeuwen (bron: KNMI)

P1010326

2014 wordt in Nederland het warmste jaar in drie eeuwen. In De Bilt komt de jaargemiddelde temperatuur uit op circa 11,5 graden tegen 10,1 graden normaal. Dat is aanzienlijk hoger dan de tot nu toe warmste jaren 2006 en 2007 die een jaargemiddelde hadden van 11,2 graden. 

Bijna alle maanden zijn in 2014 warmer dan normaal geweest. Augustus was de enige uitzondering. Acht maanden horen zelfs bij de tien warmste. Opvallend was het uitblijven van winters weer begin dit jaar. In een deel van Nederland vroor het helemaal niet, een unicum.

Hoewel 2014 het warmste jaar was sinds drie eeuwen was er in de zomer geen hittegolf. Zomerse dagen van 25 graden of warmer waren er ook niet veel. In augustus viel het zomerweer zelfs tegen. Vooral de zachte winter en de uitzonderlijke warme lente en herfst hebben geleid tot de hoge jaargemiddelde temperatuur.


2014: op één na zachtste herfst in Limburg (bron: Meteo Limburg)

Altweerterheide Jos Hebben

De meteorologische herfst van dit jaar was in Limburg bijna record zacht. Volgens berekeningen van Meteo Limburg was het van september tot en met november twee graden warmer dan normaal. Sinds de officiële metingen ruim honderd jaar geleden begonnen was alleen de herfst van 2006 nog iets warmer.
Foto: Jos Hebben (Altweerterheide | 02-11-2014)  

Het is al het derde extreem zachte seizoen van dit jaar. Afgelopen winter was de op één na (2007) zachtste en de lente van 2014 was de op twee na (2007 en 2011) zachtste.  Dit blijkt uit langjarige metingen op de Zuid-Limburgse luchthaven bij Beek.


2014: trage herfstverkleuring door hoge najaarstemperaturen (bron: natuurkalender)

Kerkrade Hans Janssen

De herfstkleuring begon dit jaar onverwacht zeer vroeg maar door de zeer hoge temperaturen in de eerste twee herfstmaanden werd de snelheid van herfstkleuring sterk vertraagd. Foto: Hans Janssen (Kerkrade | 26-11-2014) 

Uit satellietwaarnemingen blijkt dat de mate van herfstkleuring begin november inmiddels vergelijkbaar is met de herfstkleuring begin november van 2012 en 2013 die beide ten opzichte van vijftig jaar geleden een relatief late herfstkleuring hadden.
(Lees verder. . .Natuurkalender)


Samenwerking tussen Roer en Overmaas en gemeenten tegen wateroverlast (bron: Waterschap Roer en Overmaas)

Heerlen Jeffrey Souren

Gemeenten in Zuid- en Midden-Limburg en Waterschap Roer en Overmaas gaan de komende maanden samen aan de slag om wateroverlast door hevige buien, tegen te gaan. Deze intentie bekrachtigden wethouders en waterschapsvoorzitter Jan Schrijen tijdens de bestuursconferentie ‘Donkere wolken boven Limburg’. Foto: Jeffrey Souren (Heerlen)

“Veel inwoners van Limburg hebben de afgelopen zomer te kampen gehad met wateroverlast, veroorzaakt door zware regenbuien. Als gevolg van klimaatverandering komt dit in de toekomst vaker voor. Deze problemen kunnen grotendeels voorkomen worden, maar daarvoor zullen we als gezamenlijke overheden op korte termijn sámen de handen uit de mouwen moeten steken. Ik ben dan ook blij dat de gemeenten en het waterschap de intentie om wateroverlast samen op te pakken, nu hebben vastgelegd”, aldus waterschapsvoorzitter Jan Schrijen. (Lees verder. . .Waterschap Roer en Overmaas)


Zeer zachte oktober vergroot kans op warmterecord voor 2014 (bron: KNMI)

Jessie van Neer Beesel

Opnieuw hebben we een uitzonderlijk zachte maand achter de rug. Oktober was met gemiddeld 13,4 graden tegen 10,7 graden als langjarig gemiddelde op twee na de zachtste sinds 1901. Foto: Jessie van Neer (Beesel)

Door de zeer zachte oktober is de kans dat 2014 het warmste jaar wordt ooit verder gestegen. Van de tien maanden die we er nu op hebben zitten waren er negen warmer dan normaal. De zeer koele augustus was de enige maand met een lager gemiddelde van de temperatuur normaal (tijdvak 1981-2010). De hoogste temperatuur van de maand was 24,3 graden op 18 oktober in Ell (L).


Klimaatbeleid duurder bij uitstel (bron: KNMI)

Genhout Bjorn van der Velpen

Hoe langer wordt gewacht met het verminderen van de uitstoot van broeikasgassen, hoe groter de uitdagingen worden om deze gevolgen het hoofd te bieden. Uitstel betekent ook een kleinere kans op succes en hogere kosten van maatregelen tegen klimaatverandering. Foto: Bjorn van der Velpen (Genhout)

Wetenschappers stellen dat het nu nog mogelijk is de opwarming van de aarde te beperken tot 2 graden Celsius, maar daarvoor moet haast worden gemaakt. De gevolgen van klimaatverandering zijn wereldwijd al zichtbaar en zullen in de toekomst alleen maar groter worden. Om die 2 graden-grens te halen, is wel nodig dat alle landen samen de netto-uitstoot van broeikasgassen in 2050 met 40-70 procent terug hebben gebracht, en aan het eind van de eeuw geheel tot nul.


 

Nederland loopt in de pas met wereldwijde opwarming (bron: KNMI)

01naamloos

De kans is groot dat 2014 het warmste jaar wordt in zeker drie eeuwen. Het voortdurend warme weer in combinatie met de wereldwijde opwarming van het klimaat levert een extreem hoog jaargemiddelde van de temperatuur op.

De laatste jaren loopt de gemiddelde temperatuur in ons land geleidelijk op. De temperatuur ligt tegenwoordig ongeveer 1,6 graden hoger dan in het begin van de achttiende eeuw, toen in Nederland de metingen zijn begonnen. Daarnaast zorgt het grillige weer voor toevallige variaties, die dit jaar ook een positieve bijdrage leveren aan de warmte. Nederland loopt in de pas met de wereldwijde opwarming. De temperatuur boven land stijgt gestaag, terwijl de oppervlakte van de oceaan onregelmatiger opwarmt. De diepere lagen laten echter ook weer de doorzettende opwarming door broeikasgassen zien. 


 Toename zware buien door opwarming (bron: KNMI)

Ulestraten M. van Gennip

In mei heeft het KNMI nieuwe klimaatscenario’s uitgebracht waaruit blijkt dat Nederland steeds vaker te maken met extreme regenbuien. Ook de buien van deze zomer passen in dat beeld. Foto: M. van Gennip (Ulestraten)

De klimaatscenario’s tonen aan dat de intensiteit van extreme neerslag toeneemt. De hoeveelheid die in een uur kan vallen ligt tegenwoordig omstreeks 15 procent hoger dan in 1950. Buien zoals Nederland op 28 juli en 3 augustus kreeg te verwerken komen vandaag de dag twee keer vaker voor dan rond het midden van de vorige eeuw. Hoewel de KNMI’14 klimaatscenario’s onderling verschillen laten alle scenario’s een toename van extreme neerslag zien. 


Recordnatte zomer (bron: Meteo Limburg)

Mariet Joosten Swalmen

De meteorologische zomer (juni tot en met augustus) van dit jaar wordt in Zuid-Limburg, in grote delen van Midden-Limburg en lokaal in Noord-Limburg recordnat met regenhoeveelheden van meer dan 400 mm ofwel 400 liter per vierkante meter. Foto: Mariet Joosten

In Beek (Klein-Genhout) is tijdens deze drie zomermaanden iets meer dan 500 mm regen gevallen. Deze enorme regenhoeveelheid is normaal voor de eerste acht maanden van het jaar. Dat meldt Thijs Zeelen van Meteo Limburg. Normaal valt er in de zomer 200 mm regen. Grote delen van Limburg zijn deze zomer de natste gebieden van ons land. In het uiterste noorden van Limburg was de zomer van 2014 niet extreem nat. In de gemeenten Mook en Middelaar, en Gennep, was de zomer slechts een beetje natter dan normaal.


Onweer en overvloedige regen (bron: KNMI)

Schimmert Jordie Kevers

De buien die eind juli, begin augustus over Nederland zijn getrokken waren uitzonderlijk intensief. Opmerkelijk was ook de grote omvang van het gebied met zware regen en wateroverlast. De eerste helft van augustus heeft op een aantal plaatsen al meer dan een maandsom aan regen opgeleverd. Foto: Jordie Kevers (Schimmert)

Het KNMI gaf op 28 juli vanwege de zware regen voor aan aantal provincies een waarschuwing uit voor extreem weer (code oranje). Op het automatisch neerslagstation van het KNMI in Deelen viel die dag 132 mm waarvan 76 mm binnen één uur. Een dergelijke hoeveelheid valt gewoonlijk in een hele maand.


Zeer warme en extreem natte juli (bron: Meteo Limburg/KNMI)

Bemelen Bjorn van der Velpen

De maand juli was zeer nat. Op diverse plaatsen in Limburg viel meer dan 200 mm en dergelijke maandtotalen zijn extreem. Dit was ook het geval in Buchten waar in totaal 221 mm regen werd gemeten. Foto: Bjorn van der Velpen (Bemelen)

Deze enorme regenhoeveelheid is drie keer de normale maandsom voor juli en is normaal voor de drie zomermaanden juni tot en met augustus, dus voor de gehele zomer. In de lange meetreeks van Buchten sinds 1950 was juli nog nooit zo nat als dit jaar. Er was in Buchten zelfs geen enkele andere maand, dus ook tussen alle niet-julimaanden, die natter was dan juli 2014. Dit laatste gold ook voor Schaesberg en Vaals waar in juli 2014 217 mm resp. 215 mm regen viel. In Vaals viel op 8 en 9 juli 120 mm regen.

KNMI

In De Bilt was de gemiddelde temperatuur over de afgelopen maand 19,8 graden tegen 17,9 graden normaal (gemiddeld over het tijdvak 1981-2010). Daarmee eindigt juli 2014 op de zesde plaats in de top tien van de warmste juli-maanden sinds het begin van de metingen.

Sinds december vorig jaar waren alle maanden warmer dan normaal, zodat juli de achtste warme maand op rij is. Zo’n lange periode met temperaturen boven het langjarig gemiddelde komt niet vaak voor. 


Tot 95 procent minder wespennesten door intense buien (bron: natuurbericht.nl)

Wespen Anita Coenen

In grote delen van het land komen momenteel bij wespenbestrijdingsdiensten tot 95 procent minder meldingen van wespennesten binnen dan normaal. Ze hadden juist veel meldingen verwacht dit jaar door de zeer gunstige weersomstandigheden gedurende het voorjaar. De zeer zware onweersbuien en zware regenbuien eind mei hebben zeer waarschijnlijk grote sterfte onder de werksters veroorzaakt. De wespen die er wel zijn zullen naar verwachting al begin juli overlast gaan veroorzaken, een maand vroeger dan normaal. Foto: Anita Coenen

Door de op één na zachtste winter en de op één na zachtste lente sinds de metingen begonnen in 1706 werden al zeer vroeg de eerste wespenkoninginnen gemeld op Natuurkalender.nl. Vroeger werden de meeste wespenkoninginnen pas in de tweede helft van april wakker. Dit jaar werden de eerste wespen al in januari en februari gemeld. In de eerste week van maart nam het aantal meldingen toe en de piek lag in de laatste week van maart. Net als de rest van de natuur ruim een maand vroeger dan normaal. 


 

Zware onweersbuien tijdens Pinksteren (bron: KNMI)

Ulestraten Leon Dahlmans

Door de aanvoer van warme, vochtige, zeer onstabiele lucht hebben zich afgelopen pinksterweekend zware onweerscomplexen ontwikkeld waar vooral het zuiden van Nederland mee te maken heeft gehad. Op Pinkstermaandag was met name het aantal bliksemontladingen tijdens de onweersbuien hoog. Foto boven: Leon Dahlmans) Code rood Pinkpop

Vooral boven Zuid-Limburg was het aantal bliksemontladingen gisteravond hoog: tussen 20.14 uur en 20.19 uur registreerde het KNMI 952 ontladingen in een gebied van 50 bij 50 kilometer. Dit verwachte hoge aantal ontladingen was reden om code rood uit te geven voor Limburg. 


Meer extreme buien door opwarming (bron: KNMI)

Wiel Koekkoek Heerlen-Zuid

Het tempo van de zeespiegelstijging neemt de komende decennia aan de Noordzeekust toe. Volgens de nieuwste KNMI’14-klimaatscenario’s stijgt de zeespiegel aan de Nederlandse kust tot 2085 met 25 tot 80 centimeter. Volgens alle scenarioberekeningen van het KNMI worden de Nederlandse winters fors natter. De zomers worden mogelijk droger. Foto: Wiel Koekkoek (Heerlen-Zuid)

Het KNMI heeft vier nieuwe klimaatscenario’s berekend voor de toekomstige klimaatverandering in Nederland. De KNMI’14-klimaatscenario’s zijn gebaseerd op de meest recente resultaten van het klimaatonderzoek en het nieuwe rapport van het VN-klimaatpanel IPCC. De KNMI’14-klimaatscenario’s laten zien dat het wetenschappelijk fundament van 25 jaar onderzoek naar de opwarming van het klimaat solide blijkt te zijn.


Zomerse hagel in april (bron: KNMI)

Echt Roos Vaessen

In de middag van 24 april en 25 april ontwikkelden zich in warme, vochtige lucht intensieve onweersbuien met forse hagelstenen met een doorsnede van 2 tot 2,5 cm. Zulke grote hagelstenen komen gewoonlijk alleen in de zomer voor. Foto: Roos Vaessen (Echt)

Op een aantal plaatsen werd schade aangericht door hagel en blikseminslagen. Opmerkelijk was de grote omvang van het gebied waar hagel optrad. Op verschillende plaatsen zijn grote hagelstenen gevallen. Ook de intensiteit van het onweer was voor april uitzonderlijk groot. Het bliksemdetectiesysteem van het KNMI registreerde op 24 april bijna 17.000 ontladingen en op 25 april ruim 19.000 ontladingen. Een dergelijk aantal komt tijdens zomerse onweerssituaties wel regelmatig voor.


Gras- en boompollen tijdens droge periodes (bron: Pollennieuws.nl)

Altweerterheide Jos Hebben

Lokale neerslag wast de lucht hier en daar schoon, maar zodra het droog is geven de aren en pluimen van grassen, de bloeiwijzen van bomen en momenteel vooral de kegeltjes van Dennen weer pollen vrij aan de lucht. Vooral bij een vlagerige wind kan dan de hoeveelheid pollen stijgen. Foto: Jos Hebben (Altweerterheide)

De Grote vossenstaart bloeit volop en brengt zeer sterk allergeen pollen in de lucht. Naast de zachte aren van dit gras zijn ook pluimen van andere soorten te zien. We noemen Kropaar, Zachte en IJle dravik en Glanshaver. De hoeveelheid zeer sterk allergeen graspollen kan daardoor lokaal toenemen. Het graspollenseizoen is gestart.


Nieuwe maatregelen nodig om opwarming te beperken (bron: KNMI)

Vrijdag 22 Feb 2013 Jannes Wiersema 050 (3400 x 1911)

Alleen met stevige nieuwe maatregelen zal de uitstoot van broeikasgassen genoeg afnemen om de opwarming van de aarde te beperken tot 2 graden. Dit betekent een overgang naar een klimaatneutrale wereldeconomie op basis van een grootschalige herziening van de energievoorziening. Foto: Jannes Wiersema 

Ondanks al genomen maatregelen om de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen te beperken (mitigatie), steeg de uitstoot de afgelopen tien jaar sneller dan ooit. In 2010 bedroeg de uitstoot van alle broeikasgassen samen 50 miljard ton CO2-equivalenten. De versnelde toename komt met name door de groei van de welvaart. Wereldwijd is de uitstoot door energieproductie, transport, industrie, gebouwde omgeving en landbouw sterk gegroeid en de verwachting is dat deze groei zal aanhouden. De energieproductie levert de grootste bijdrage aan de uitstoot (met 35 procent). Zonder stevige nieuwe maatregelen dreigt de temperatuur aan het eind van deze eeuw 3 tot 5 graden hoger te worden dan het pre-industriele niveau. Inmiddels is de wereldwijde temperatuur al 0,85 graden gestegen.