Nieuws 2025

Betere verwachtingen weer en luchtkwaliteit met nieuwe satelliet (Bron: KNMI)

Vanaf de Europese ruimtebasis in Kourou, Frans-Guyana, is de eerste Metop-SG-satelliet succesvol gelanceerd. De weersatelliet is de opvolger van de huidige Metop-satellieten en biedt aanzienlijk verbeterde technologieën om atmosferische gegevens te verzamelen.

De satelliet levert zeer gedetailleerde informatie over temperatuur en luchtvochtigheid op verschillende hoogtes in de atmosfeer. Deze data zijn cruciaal voor het bijsturen van weermodellen, waardoor voorspellingen van stormen en zware neerslag betrouwbaarder worden.

Deze gegevens zijn essentieel voor beleidsmakers, wetenschappers en milieudiensten om beter te kunnen reageren op extreem weer, klimaatverandering, luchtvervuiling en natuurrampen. (Lees verder. . .)


Europees risicogebied voor natuurbranden breidt zich uit naar het noorden (Bron: NOS | foto: Reuters)

Een grote brand in het zuiden van Frankrijk. Evacuaties in Spanje. Duizenden brandweerlieden die in actie komen. In Europese landen is het een zomer vol bos- en natuurbranden.

Een droog voorjaar en hittegolven maken de omstandigheden voor branden gunstig. En dat zullen we de komende decennia vaker meemaken. De kans op natuurbranden zoals deze neemt toe door klimaatverandering.

Dat komt doordat extremen groter worden door de opwarming van de aarde: natte periodes worden natter en andersom worden droge periodes juist droger. De winter wordt bijvoorbeeld natter en milder, de zomer warmer en droger. (Lees verder. . .)


Stijgende voedselprijzen door extremere weersomstandigheden (Bron: NOS)

Extreme weersomstandigheden leiden ertoe dat voedselprijzen in korte tijd enorm stijgen. Dat blijkt uit Europees onderzoek waarin de prijs van meerdere voedingsmiddelen uit zestien regio’s is geanalyseerd.

Onderzoekers hebben gekeken naar data tussen 2022 en 2024. Daaruit blijkt bijvoorbeeld dat de wereldmarktprijs voor cacao na extreme hitte in februari in Ghana en Ivoorkust twee maanden later steeg met 280 procent. Die West-Afrikaanse landen produceren 60 procent van de cacao wereldwijd.

De gevolgen van extreme weersomstandigheden op voedselprijzen waren ook in Europese landen te zien. Zo was de prijs voor olijfolie in de Europese Unie vorig jaar januari 50 procent hoger vanwege aanhoudende extreme droogte in Spanje en Italië in 2022 en 2023. (Lees verder. . .)


Basiskwaliteit Natuur, iedere wijk een groene oase (Bron: Nature Today)

Dieren en planten stellen eisen aan hun leefgebied die tegelijkertijd ook voor mensen voordelen opleveren. Neem bijvoorbeeld het verwijderen van tegels en asfalt: een onverharde bodem biedt groeiruimte aan planten en is daarnaast beter bestand tegen wateroverlast.

Bomen en struiken bieden een verblijfplek aan vogels en vleermuizen en helpen tegelijkertijd bij het tegengaan van hittestress. Ecologisch beheer zorgt ervoor dat planten kunnen bloeien, wat weer voedsel biedt voor insecten.

Door te werken aan Basiskwaliteit Natuur, kan elke wijk veranderen in een groene oase die verkoeling biedt in de zomer, waar vogels en bijen floreren, en waar regenwater opgevangen wordt door de gezonde bodem. (Lees verder. . .)


Limburgers bewust van wateroverlast, maar nog niet altijd voorbereid
(Bron: Ipsos | I&O)

Veel Limburgers denken dat hevige regenval en overstromingen de komende jaren vaker zullen voorkomen in de provincie. Dat ze zelf te maken krijgen met wateroverlast, zien ze echter als minder waarschijnlijk.

Inwoners bereiden zich al in zekere mate voor op wateroverlast, maar zijn ook nog zoekende naar praktische informatie en hulp. Dit blijkt uit onderzoek in opdracht van het programma Waterveiligheid en Ruimte Limburg.

Ruim zes op de tien Limburgers (63%) hebben zich op een of andere manier voorbereid op wateroverlast. Het voorkomen van schade is dan de belangrijkste motivatie. De meest genoemde manier waarop inwoners zich voorbereiden is spullen makkelijk in veiligheid kunnen brengen. (Lees verder. . .)


Hittegolf in de Middellandse Zee (Bron: KNMI)

Juni was in grote delen van West-Europa het warmst sinds het begin van de waarnemingen, met twee hittegolven halverwege en eind juni. Niet alleen het land warmde op, ook het westen van de Middellandse Zee bereikte recordwaardes voor de tijd van het jaar.

Eind juni was de gemiddelde zeewatertemperatuur in het gebied 27°C, bijna 4 graden boven het langjarig gemiddelde. Plaatselijk was de afwijking zelfs nog groter, met in de Golf van Lion en de Ligurische Zee temperaturen boven de 28°C. Sinds het begin van de metingen was het daar nooit eerder zo warm aan het begin van de zomer. (Lees verder. . .)


Nieuw satellietsysteem gaat uitstoot broeikasgassen beter monitoren (Bron: TNO)

Als we het Akkoord van Parijs willen naleven, moeten we organisaties verantwoordelijk kunnen stellen voor de uitstoot van broeikasgassen. Dat is nu nog moeilijk, doordat die uitstoot vaak wordt geschat en niet gemeten.

Hoe eerder we consistente, nauwkeurige gegevens over de uitstoot kunnen verzamelen, hoe eerder we klimaatverandering kunnen tegengaan. In samenwerking met ISISpace, SRON en het KNMI heeft TNO een belangrijke rol gespeeld in het ontwerpen van een tweelingsatellietsysteem.

Dit systeem kan de uitstoot van afzonderlijke industriële installaties meten met een ruimtelijke resolutie van ongeveer 300 m x 300 m. De wendbare TANGO-satellieten zijn uniek in Europa. (Lees verder. . .) 


Hadden de overstromingen in Limburg van 2021 erger kunnen uitpakken? (Bron: KNMI)

Wereldwijd zien we steeds vaker overstromingen zoals vorige week in Texas met veel schade en slachtoffers. Op 13 en 14 juli 2021 werd Limburg getroffen door overstromingen na extreem veel regenval.

In een nieuwe studie, vandaag gepubliceerd in Communication Earth and Environment, hebben we met een klimaatmodel onderzocht wat er had kunnen gebeuren als het weer zich net iets anders had ontwikkeld. We noemen dit alternatieve verhaallijnen.

En wat blijkt? De regenval had ook over een ander en veel groter gebied kunnen vallen en ook meer dagen kunnen aanhouden, maar de hoeveelheid neerslag in 24 uur had nauwelijks hoger kunnen zijn. (Lees verder. . .)


Waterbuffer van 1,3 miljoen liter moet Heerlen beschermen tegen wateroverlast (Bron: L1)

Onder het Raadhuisplein in Heerlen wordt een waterbuffer aangelegd die het regenwater opvangt in het geval van extreme buien. Het waterreservoir moet ervoor zorgen dat het riool in zulke gevallen niet overbelast raakt.

Het reservoir kan zo’n 1300 kubieke meter, oftewel 1,3 miljoen liter water tijdelijk opslaan. Flinke stortbuien komen steeds vaker voor. Het is gebleken dat de rioolbuizen in Heerlen het water niet altijd kunnen verwerken.

“Het centrum van Heerlen is een plek die enorm versteend is en daarmee ook onze aandacht heeft”, zegt wethouder Marco Peters. “We richten dit nu hier in dat het water dat valt ook niet allemaal richting de Caumerbeek stroomt. En het zorgt er ook voor dat het bijvoorbeeld verderop in Hoensbroek bijdraagt voor minder overlast.” (Lees verder. . .)


Minder Nederlanders op zomervakantie door toenemende weerextremen (Bron: ANWB)

Deze zomer gaan er minder Nederlanders in het hoogseizoen op vakantie dan in voorgaande jaren. Bijna 55% van de vakantiegangers geeft aan dat klimaatverandering (extreme hitte, bosbranden, overstroming, etc.) grote tot enige invloed heeft op de vakantiebestemming.

Zij houden rekening met de kans op extreme weersomstandigheden of kiezen voor een bestemming met een stabieler klimaat. Drukke plekken spelen in bepaalde gebieden en steden als Venetië en Barcelona ook voor 55% van de vakantiegangers een rol. (Lees verder. . .)


Onderzoekers: klimaatverandering maakte Europese hittegolf drie keer zo dodelijk (Bron: NOS)

De hittegolf die Europa onlangs trof, was heftiger door klimaatverandering en leidde daardoor ook tot meer geschatte hittedoden in Europese steden. Dat stellen onderzoekers die deel uitmaken van World Weather Attribution (WWA), een samenwerkingsverband waaraan ook het KNMI is verbonden.

Ze concluderen in een eerste analyse dat klimaatverandering het aantal hittedoden in twaalf Europese steden verdrievoudigde. “Het is altijd duidelijk dat het sterftecijfer piekt tijdens en net na een hittegolf”, vertelt KNMI-klimaatwetenschapper Sjoukje Philip, die betrokken was bij de studie.

“Maar je weet nooit precies hoeveel mensen er door de hitte zijn overleden. Hiermee schatten we dus dat er zo’n drie keer meer mensen door hitte overlijden dan in een situatie waarin het klimaat niet is veranderd door menselijke uitstoot van broeikasgassen.” (Lees verder. . .)