Nieuws 2026

April 2026: De Maand van de Groene Tuin (Bron: Milieu Centraal/NatureToday)

Deze maand organiseert Milieu Centraal met een groot aantal partners de Maand van de Groene Tuin. Met deze actie willen zij zoveel mogelijk mensen stimuleren om tuinen, balkons en straten (verder) te vergroenen.

Ons klimaat verandert. Het weer wordt extremer met langere droogte en hevige buien. Daarom is het nú belangrijk om je tuin klimaatproof te maken. Doe mee en maak je tuin watervriendelijk.

Milieu Centraal geeft slimme tips hoe jij kunt zorgen dat jouw tuin meer water op kan vangen en hoe je slimmer met water om kunt gaan in jouw tuin. (Lees verder. . .)


EU beleefde vorig jaar een verwoestend bosbrandenseizoen (Bron: NOS)

Het bosbrandenseizoen van 2025 was in de Europese Unie het meest verwoestende ooit gemeten. Dat blijkt uit een data-analyse van het Joint Research Center (JRC) van de Europese Commissie, die alle satellietdata heeft gecombineerd.

In totaal blijkt ruim een miljoen hectare in vlammen op te zijn gegaan, een gebied ter grootte van Cyprus. Uit de satellietdata van het Europese bosbrandenmonitoringssysteem EFFIS valt op te maken dat Europa het bosbrandenseizoen eind maart begon met al een flinke lap natuur die in de as werd gelegd. (Lees verder. . .)


Eerste koolmeesei van 2026 is allervroegste ooit (Bron: NatureToday)

In de ruim 70 jaar dat het koolmeesonderzoek van het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW) loopt, is nog nooit zo vroeg het eerste ei gevonden. Op 21 maart is het recordei gelegd, in Oosterhout bij Nijmegen.

Dit maakt heel duidelijk zichtbaar hoe de lente door klimaatverandering gemiddeld steeds vroeger start, en hoe de mezen zich proberen aan te passen.Waar in de jaren 50 van de vorige eeuw de eerste eieren meestal midden april gelegd werden, is dat nu dus inmiddels weken eerder.

Van Deventer: “21 maart is het absolute record in de tijdreeks van het koolmeesonderzoek.” Na even zoeken in de database, rolt er een lijstje eerste eieren uit. “Precies 70 jaar geleden in 1956, was het eerste ei pas op 20 april bijvoorbeeld. In 1957 was dat op 9 april, wat voor die tijd echt heel vroeg was.” (Lees verder. . .)


Noordzee 1,7 graad warmer geworden in de afgelopen 40 jaar (Bron: KNMI)

Elk jaar is de Noordzee rond deze tijd het koudst. Maar tegenwoordig koelt het zeewater minder sterk af dan vroeger. In de afgelopen 40 jaar is de Noordzee ongeveer 1,7 graad warmer geworden.

Die opwarming verschilt per seizoen en per regio. Een warmere Noordzee zorgt bovendien voor meer neerslag, vooral in de herfst in de kustgebieden wanneer de wind vanaf zee waait. (Lees verder. . .)


Een winter met grote verschillen tussen noord en zuid (Bron: KNMI/Meteo Limburg)

Met een gemiddelde temperatuur van 4,8 °C was de winter 2025-2026 zacht, ondanks de koude januari met veel sneeuw en gladheid. In het noorden was het vaak duidelijk kouder dan in de rest van het land.

Er waren in De Bilt deze winter 31 vorstdagen (etmalen waarin de minimumtemperatuur onder het vriespunt ligt): acht in december, achttien in januari en vijf in februari. Dat is minder dan het langjarig gemiddelde van 35.

De Bilt telde ook twee ijsdagen, normaal zijn dit er zes in de winter. In het (noord)oosten van het land waren er meer ijsdagen, ongeveer tien. (Lees verder. . .) 

De winter in Limburg was niet allleen zacht, maar ook droog. De droogste sinds 2017. Voor Zuid-Limburg was het ook een zonnig seizoen. Met 250 zonuren in Beek was het het zelfs de zonnigste regio van heel Nederland deze winter. (Lees verder. . .)


De wereld warmt op en toch extreme kou in de VS? (Bron: KNMI)

Bronfoto: (NPR)

Het is extreem koud in grote delen van Canada en de Verenigde Staten met temperaturen ver onder nul. Er valt op veel plaatsen veel sneeuw en miljoenen mensen zitten zonder stroom. Hoe is die kou te rijmen met het feit dat de aarde opwarmt?

In de winter koelt het noordpoolgebied sterk af. De zon schijnt er niet, en de warmte wordt naar het heelal uitgestraald. Terwijl de gemiddelde temperatuur in de zomer nog net boven het vriespunt ligt, daalt deze in de winter tot gemiddeld circa –22 °C.

Door verstoringen in de straalstroom kan deze koude lucht soms naar het zuiden stromen, zoals nu over Canada en de Verenigde Staten. Daar zorgt het dan voor extreem lage temperaturen. (Lees verder. . .)


Onveiligheid door extreme regen (Bron: OVV)

Nederland moet zich beter voorbereiden op de onveiligheid die ontstaat door extreme regen. Door klimaatverandering valt er vaker, meer en langduriger regen. Hierdoor ontstaat een serieus veiligheidsvraagstuk.

Extreme regen kan de veiligheid van de woon- en leefomgeving aantasten, fysieke en mentale gezondheidsklachten veroorzaken en zelfs maatschappelijke ontwrichting tot gevolg hebben wanneer vitale infrastructuur uitvalt en belangrijke voorzieningen als ziekenhuizen onbereikbaar worden.

Het is van belang dat overheden, bedrijven en burgers zich meer bewust zijn van de onveiligheid door extreme regen en meer doen om de toenemende risico’s te beheersen. Dit blijkt uit het onderzoek Onveiligheid door extreme regen van de Onderzoeksraad voor Veiligheid. (Lees verder. . .)


Opwarming aarde 56 miljoen jaar geleden (Bron: Nature Today)

Het klimaat warmde 56 miljoen jaar geleden bijna net zo snel op als nu. Toen er in korte tijd enorm veel CO2 in de atmosfeer terecht kwam, leidde dat tot grootschalige bosbranden en erosie.

De periode rond 56 miljoen jaar geleden staat bekend als PETM of Paleocene-Eocene Thermal Maximum. Het was al warm en ‘plotseling’ werd het nog warmer. Nelissen: “De oorzaak is onbekend, het is waarschijnlijk een combinatie van factoren geweest.

Methaanhydraten in de zeebodem werden door de warmte instabiel, wat leidde tot methaanuitstoot. Er was ook veel vulkanisme in die periode.” De huidige opwarming van de aarde komt hoofdzakelijk door de verbranding van fossiele brandstoffen.

“De CO2-uitstoot gaat nu zo’n twee tot tien keer zo snel als in het PETM, maar het tempo waarmee de CO2-concentratie toen toenam in de atmosfeer, komt het dichtst bij dat van de huidige toename. Voor geologische begrippen is zo’n tempo ongekend.” (Lees verder. . .)


-30 ℃ in de toekomstige Nederlandse winter? (Bron Weer.nl)

Een winter waarin temperaturen lager uitkomen dan we ooit gezien hebben. In een wereld met klimaatverandering klinkt dit onmogelijk, maar niets blijkt minder waar.

Door het vertragen en misschien zelfs wel stilvallen van de Atlantic Meridional Overturning Circulation (AMOC) zou dit de bittere werkelijkheid kunnen worden voor de toekomstige Nederlandse winter. Wat is de oorzaak van deze vertraging en wat zouden wij ervan kunnen merken? (Lees verder. . .)

Veelgestelde vragen en antwoorden over de AMOC (Bron: KNMI)

We weten uit het verleden van de aarde dat de AMOC kan omslaan. Het is dus niet alleen maar een theorie. Zo kwam er aan het einde van de laatste ijstijd zo’n 12.000 jaar geleden in korte tijd een reusachtige hoeveelheid smeltwater in de Atlantische Oceaan terecht, afkomstig van de smeltende IJskap op Noord-Amerika.

Dit zoete water was te licht om af te zinken naar de diepzee. De motor van de AMOC haperde en de AMOC kwam nagenoeg tot stilstand doordat het kantelpunt werd overschreden. Een tijdelijke afkoeling van het klimaat op het noordelijk halfrond was het gevolg. Dit is in het verleden meerdere keren gebeurd. (Lees verder. . .)  


Hoe gaan dagvlinders om met extreem weer? (Bron: Nature Today)

Klimaatverandering is opwarming, maar vooral ook veel meer weersextremen, zoals hittegolven, hevige stortbuien en overstromingen, en langere droogteperioden. Dagvlinders reageren hier verschillend op, blijkt uit onderzoek.

Onderzoekers hebben gekeken naar hoe 34 Europese dagvlindersoorten reageren op extreem weer, zoals hittegolven of droogte. Er werd onderscheid gemaakt tussen lokaal en globaal aangepaste soorten. De onderzoekers vonden dat deze duidelijk anders reageerden op weersextremen. (Lees verder. . .)